Od grodu do miasta - zarys historii

Pierwsza wzmianka o Mikołowie pochodzi z 1222 r. Wtedy to w dokumencie księcia opolskiego, Kazimierza znalazł się zapis o kasztelanie mikołowskim, Andrzeju (Andrea comite de Micul.). Dawna osada i drewniano- ziemny gród leżały wówczas na wzniesieniu w rejonie dzisiejszej ul. Konstantego Prusa. W 1273 r. podczas walk o tron Polski uległy one zniszczeniu. Na ich ślady natrafiono dopiero w 1860 r. podczas budowy kościoła ewangelickiego św. Jana. Z biegiem lat budowniczym nowej osady, w miejscu dzisiejszego Rynku, był Jan herbu Grabie.

W 1336 r. ziemie te przeszły pod panowanie czeskie, a następnie stały się własnością Habsburgów. Prawa miejskie Mikołów otrzymał w 1547 r. W 1742 r. miasto trafiło pod berło królestwa Prus. Przez stulecia nawiedzały go liczne epidemie, wojny, trzęsienia ziemi, a nawet inwazja szarańczy. Jednak po każdym z tych nieszczęść miasto odradzało się na nowo.

W XIX w. istniały tu już poczta, sąd, policja, straż pożarna oraz urząd górniczy. W 1856 r. miasto uzyskało połączenie kolejowe z Nędzą i Orzeszem, a dwa lata później z Ligotą. Dzięki temu w mieście nastąpił szybki rozwój gospodarczy, powstały liczne fabryki. Jednocześnie swoją działalność rozpoczęła tu pierwsza polska drukarnia Tomasza Nowackiego (1845 r.). Jej książki i śpiewniki były rozprowadzane na terenie całego Górnego Śląska. Tradycje tej drukarni kontynuowali Karol Miarka-senior (1825-1882) i Karol Miarka-junior (1856-1919). Ten ostatni był m.in. wydawcą masowych nakładów dzieł A Mickiewicza, J. Słowackiego i Z. Krasińskiego.

W 1900 r. Mikołów liczył 6 638 mieszkańców. O dalszych jego losach zadecydowały powstania śląskie i Plebiscyt. W ich wyniku 21 X 1921 r. Mikołów wraz z całym powiatem pszczyńskim został przyłączony do Polski. Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. oddziały wojska polskiego stawiały tutaj Niemcom zacięty opór (Wyry i Sośnia Góra). W styczniu 1945 r. miasto zostało wyzwolone przez oddziały Armii Czerwonej. Obecnie jest ono siedzibą powiatu mikołowskiego oraz prężnym ośrodkiem życia gospodarczego i kulturalnego tej części województwa śląskiego.

Nad Jamną - podstawowe dane

Mikołów leży na Wyżynie Śląskiej, w dolinie rzeki Jamny. Jego współrzędne to 50° 10' szer. geograficznej północnej i 18° 54' dł. geograficznej wschodniej. Miasto wchodzi w skład województwa śląskiego i graniczy z Katowicami, Tychami, Łaziskami Górnymi, Orzeszem, Ornontowicami, Gierałtowicami oraz Rudą Śląską. Powierzchnia Mikołowa zajmuje 81 km2, a liczba ludności wynosi 38 tys. mieszkańców. Należą do niego sołectwa: Borowa Wieś, Bujaków, Mokre, Paniowy, Śmiłowice oraz dzielnica Kamionka. Pozostałe części miasta noszą zwyczajowe nazwy: Centrum, Gniotek, Goj, Nowy Świat i Regielowiec.

Od 1999 r. jest ono siedzibą powiatu mikołowskiego, obejmującego gminy: Mikołów, Łaziska Górne, Ornontowice, Orzesze i Wyry.

Miasto przecina droga krajowa nr 81, Katowice-Skoczów-Cieszyn oraz droga krajowa nr 44, Gliwice-Oświęcim-Kraków. Mikołów posiada również dogodne połączenia komunikacyjne z innymi miastami województwa. W niedalekiej przyszłości po wschodniej stronie miasta będzie przebiegać autostrada A-1 (Ostrawa- Gdańsk), natomiast po stronie północnej, autostrada A-4 (Zgorzelec-Medyka). Do międzynarodowego lotniska w Pyrzowicach (Katowice) jest stąd 38,6 km, a do lotniska w Balicach (Kraków) 70,6 km.


Źródło: www.mikolow.um.gov.pl